Botox
Son yıllarda adı sık sık duyulan botox, bilimsel adı Clostridium botulinum olan mikroorganizmanın ürettiği bir maddedir. Tıbbi olarak oldukça geniş bir kullanım alanına sahip olan botoks, sinirler ile sinirlerin beyinden gelen komutları ilettiği organlar arasındaki bağlantıyı keser. Böylece beyinden çıkan komutlar, çalıştırılacağı organa ulaşamaz ve o organın çalışması geçici olarak engellenir.
Botoks etkisi ne işe yarıyor?
Estetik cerrahi alanında sıklıkla yüz kırışıklıklarını düzeltmekte ve aşırı terleme tedavisi için botox kullanılıyor. Vücudumuzdaki neredeyse tüm organlar, beyinden gelen komutlar ile çalışır. Sinirler ise beyinden aldığı komutları çalıştıracağı organa aktarır. Yüzdeki kırışıklıkları tedavi etmek için yüzde kırışıklıklara neden olan kasların içine botoks uygulandığında, o kasın çalışması için beyinden gelen komutlar kasa ulaşamaz ve o kas geçici bir süre tembelleşir. Böylece de o kasın hareketiyle ortaya çıkan kırışıklıklar düzelmiş olur. Botox derinin hemen altına uygulandığı takdirde derideki ter bezlerinin çalışmasını azaltır. Bu etkisinden de botoks aşırı terleme tedavisi için uygulanır.
Botox ile yüz bölgesinde nasıl bir etki ortaya çıkar?
Yüzdeki kırışıklıklar 2 farklı mekanizma ile ortaya çıkar. Birincisi mimik kaslarının sürekli hareketine bağlı olarak deri üzerinde kırışıklıklar yıllar içinde yerleşik bir hal alır. Kas hareketleri ile ortaya çıkan bu çizgilere dinamik çizgi denir. Alındaki yatay çizgiler, kaşları kaldırmakla ortaya çıkar, kaş arasındaki çizgiler sürekli kaşlarını çatan kişilerde görülür. Mimiklerini çok kullanan ve çok gülen kişilerde göz kenarlarında kazayağı olarak adlandırılan çizgiler ortaya çıkar. Tüm bu çizgiler kas hareketlerinden kaynaklanan dinamik kırışıklıklar olduklarından dolayı botoks ile giderilebilir. Diğer tip kırışıklık ise yüz dokularının yaşlanmasına bağlı olarak gevşeyerek sarkması sonucu ortaya çıkar. Statik çizgilenme adı verilen bu tip kırışıklıklar yanak dokularının aşağıya doğru sarkmasıyla burun kanatlarının kenarından ağız kenarlarına doğru uzanan derin çizgilenme şeklinde görülür. Kas hareketine bağlı olarak ortaya çıkmadığı için statik çizgilenmeler için botox hiçbir zaman işe yaramaz.
Botoks ile terleme tedavisi
Botox derinin altına enjekte edildiğinde o bölgede derinin içinde bulunan ter bezlerinin çalışmasını azaltır, bu şekilde aşırı terleme durumunu da düzenler. Aşırı terleme tedavisi için en sık uygulanan bölge koltukaltıdır. Koltukaltı terlemesi sıcak mevsimlerde birçok kişi için rahatsız edici bir sosyal problem haline gelmektedir. Aşırı terleme kontrolünde diğer kullanım yerleri ise avuç içi ve ayak tabanı terlemesidir. Koltukaltı botoks uygulaması ile terleme problemi yaşayan kişiler için son derece yüz güldürücü bir etki ortaya çıkmaktadır.
Botoksun etki süresi
Botox kalıcı etkiye sahip bir uygulama değildir. Etki süresi uygulamanın türüne göre değişmektedir. Yüz kırışıklıklarını düzeltme amacıyla yapılan uygulamalarda etki süresi 4-6 ay arasındadır. Etkisi 2-4 gün içinde ortaya çıkar, gün geçtikçe etkisi kuvvetlenir, yaklaşık 2-3 hafta sonra etkisi en yüksek noktaya ulaşır. 3-5 ay bu şekilde devam eder ve sonra yavaş yavaş zayıflayarak kaybolur. Botoks etkisi geçtiğinde tekrar bir enjeksiyon yapılabilir. Tekrarlayan uygulamaların ardından botox etki süresinde de bir uzama olduğu gözlenmektedir.
Terleme tedavisinde koltukaltı botoks uygulamalarında ise etkisi 2 hafta sonra hissedilmeye başlar, ortalama 7-8 ay kadar devam eder. Tekrarlayan uygulamalarda etki süresi 12 aya kadar uzayabilir.
Botox nasıl uygulanır?
Botoks enjektörle yapılan enjeksiyondur. Belirli oranda hazırlanmış çözelti, enjektöre çekilerek istenen noktalara enjekte edilir. Yüz bölgesi ve koltukaltı botox uygulamaları ağrısızdır. Avuç için ve ayak tabanı, daha kalın deriye sahip olduğu için bu bölgelere yapılan enjeksiyonlar ağrılı olabilmektedir. Bu nedenle avuç içi ve ayak tabanına yapılacak botox enjeksiyonlarında anestezi desteğinin olması hasta açısından daha rahat bir uygulama olmasını sağlar.
Botoks insan sağlığı açısından zararlı bir madde değildir. Hamile ve lohusa döneminde olan kadınlara uygulanması önerilmez.
Kaynaklar:
The botulinum toxin experience
The effects of BOTOX injections on emotional experience
